Kalın bağırsak (kolon ve rektum) anatomisini gösteren illüstrasyon

Genel cerrahide robotik cerrahi nedir?

Genel cerrahi; sindirim sistemi organları (yemek borusu, mide, ince ve kalın bağırsak, rektum, safra kesesi), karın duvarı fıtıkları ve bazı endokrin bezlerin ameliyatlarını kapsayan geniş bir alandır. Bu ameliyatların büyük bölümü bugün kapalı (minimal invaziv) yöntemlerle, yani karın duvarına açılan küçük kesilerden yapılabilmektedir.

Kapalı cerrahinin iki biçimi vardır. Laparoskopide cerrah düz ve eklemsiz aletleri doğrudan elleriyle tutar, görüntüyü bir ekrandan izler. Robotik cerrahide ise cerrah konsolda oturur; üç boyutlu, büyütülmüş görüntü eşliğinde bilek gibi dönebilen aletleri yönetir. Robot ameliyatı kendi başına yapmaz; sistem cerrahın hareketlerini titremeyi filtreleyerek aletlere aktarır. Bu farkların hastaya yansıyıp yansımadığı ise ameliyatın türüne göre değişir.

Robotik cerrahi hangi genel cerrahi ameliyatlarında fark yaratabilir?

Robotik sistemin katkısı en çok, dar ve derin bir alanda ince diseksiyon veya karın içinde çok sayıda dikiş gerektiren ameliyatlarda belirginleşir.

  • Rektum kanseri: Rektum, leğen kemiği içinde dar bir alanda, idrar ve cinsel işlevi sağlayan sinirlerin yakınında yer alır. Robotik aletler bu alanın en alt kısmında çalışmayı kolaylaştırabilir; bazı çalışmalarda açık ameliyata geçişin daha seyrek olabileceği bildirilmiştir.
  • Karmaşık karın duvarı fıtıkları: Büyük kesi yeri fıtıklarında fıtık deliğinin dikişle kapatılması ve yamanın kas katmanları arasına yerleştirilmesi, açık ameliyattaki uzun kesiye gerek kalmadan yapılabilir.
  • Mide ve yemek borusu-mide bileşkesi ameliyatları: Diyafram altındaki dar alanda yapılan reflü ve hiatus fıtığı onarımları ile seçilmiş mide tümörü ameliyatlarında, lenf nodu diseksiyonu ve karın içi dikişler robotik aletlerle kolaylaşabilir. Bu alanda laparoskopi de yaygın ve etkili biçimde kullanılır.

Hangi ameliyatlarda laparoskopi yeterlidir?

Robotik cerrahi her ameliyat için gerekli değildir. Aşağıdaki durumlarda laparoskopik veya açık yöntemler köklü, etkili ve genellikle daha kısa süren seçeneklerdir:

  • Safra kesesi ameliyatı (kolesistektomi): Laparoskopik kolesistektomi uzun yıllardır standart yöntemdir. Robotik yöntemin sıradan safra kesesi ameliyatlarında hastaya belirgin bir ek yararı gösterilmemiştir.
  • İlk kez oluşmuş, tek taraflı kasık fıtığı ve küçük göbek fıtıkları: Açık veya laparoskopik onarım genellikle yeterlidir; robotik onarım benzer sonuçlarla daha uzun sürebilir.
  • Apandisit gibi acil ameliyatlar: Laparoskopik yöntem hızlı ve yaygın biçimde uygulanır.
  • Birçok kolon ameliyatı: Laparoskopik kolon cerrahisi iyi sonuçları gösterilmiş bir yöntemdir; robotik yöntem seçilmiş hastalarda tercih edilebilir.

Robotik ameliyatlar genellikle daha uzun sürer ve maliyeti daha yüksektir. Bu nedenle yöntem seçimi "en yeni teknoloji" yaklaşımıyla değil; hastalığın yeri ve yaygınlığı, hastanın vücut yapısı, geçirilmiş ameliyatlar ve cerrahi ekibin deneyimi birlikte değerlendirilerek yapılır.

Robotik, laparoskopik ve açık cerrahi karşılaştırması

ÖzellikAçık cerrahiLaparoskopikRobotik (Da Vinci)
KesiTek, genellikle uzun kesiBirkaç küçük kesiBirkaç küçük kesi
GörüntüDoğrudan görüşEkrandan iki veya üç boyutluÜç boyutlu, büyütülmüş
Alet hareketiCerrahın eliDüz, eklemsiz aletlerAçılanabilen aletler, titreme filtresi
Ameliyat süresiDeğişkenGenellikle kısa-ortaGenellikle daha uzun
Ağrı ve hastanede kalışGenellikle daha fazla / uzunGenellikle daha az / kısaGenellikle daha az / kısa

Kapalı yöntemlerin açık cerrahiye göre avantajları (daha küçük kesi, çoğu hastada daha az ağrı ve daha kısa hastanede kalış) hem laparoskopik hem robotik cerrahi için geçerlidir. Robotik ile laparoskopik yöntem arasındaki fark ise daha çok cerrahın çalışma koşullarıyla ilgilidir ve her ameliyatta hasta sonuçlarına aynı ölçüde yansımaz.

Robotik genel cerrahi işlemleri

Aşağıdaki sayfalarda, robotik yöntemin genel cerrahide en sık değerlendirildiği ameliyatları ayrıntılı olarak bulabilirsiniz:

Robotik Fıtık Onarımı

Kasık ve karın duvarı fıtıklarında, özellikle karmaşık onarımlarda robotik sistemle küçük kesilerden yama yerleştirilmesi.

İncele

Robotik ameliyata kimler uygundur?

Uygunluk, hastalığın kendisi kadar hastanın genel sağlık durumuyla da ilgilidir. Robotik ameliyatlar genel anestezi altında yapılır ve karın boşluğu karbondioksit gazıyla şişirilir; bazı ameliyatlarda hasta uzun süre baş aşağı pozisyonda kalır. Ağır kalp veya akciğer hastalığı olanlarda, çok yoğun karın içi yapışıklıklarda veya acil durumlarda başka yöntemler daha güvenli olabilir. Kanser ameliyatlarında tedavi planı; cerrahi, onkoloji, radyasyon onkolojisi, gastroenteroloji, radyoloji ve patoloji hekimlerinin birlikte değerlendirdiği multidisipliner bir yaklaşımla belirlenir.

Her robotik ameliyatta, güvenlik gerektirdiğinde ameliyatın açık yönteme çevrilmesi olasılığı vardır. Bu olasılık ve ameliyatınıza özgü riskler, onam görüşmesinde cerrahınız tarafından size anlatılır.

Doruk Sağlık Grubu'nda robotik genel cerrahi

Doruk Sağlık Grubu'nda Da Vinci robotik cerrahi sistemi Doruk Özel Nilüfer Hastanesi'nde bulunur ve genel cerrahi, sistemin kullanıldığı alanlardan biridir. Ameliyat gerektiren bir hastalığınız için robotik, laparoskopik veya açık yöntemden hangisinin uygun olduğu, Doruk Genel Cerrahi Bölümü hekimlerinin muayenesi ve tetkiklerinizin incelenmesiyle belirlenir. Sistemin çalışma prensibini Doruk Sağlık Grubu Da Vinci sayfasında, muayeneden taburculuğa kadar adımları robotik ameliyat süreci sayfamızda, sigorta ve SGK bilgilerini ise SGK ve özel sigorta sayfamızda bulabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Genel cerrahide hangi ameliyatlar robotik yöntemle yapılabilir?

Kolon ve rektum ameliyatları, kasık ve karın duvarı fıtıkları, mide ve yemek borusu-mide bileşkesi ameliyatları, reflü ameliyatları ve safra kesesi ameliyatları robotik yöntemle yapılabilen işlemler arasındadır. Robotik yöntemin sağladığı katkı ise ameliyattan ameliyata değişir; hangi yöntemin size uygun olduğunu cerrahınız belirler.

Robotik ameliyat laparoskopik ameliyattan daha mı iyidir?

Her ameliyat için geçerli bir üstünlük yoktur. Dar alanda ince dikiş ve diseksiyon gerektiren ameliyatlarda, örneğin rektum kanseri ve karmaşık karın duvarı onarımlarında robotik sistem cerraha kolaylık sağlayabilir. Safra kesesi veya tek taraflı kasık fıtığı gibi ameliyatlarda ise laparoskopi köklü, etkili ve daha kısa süren bir yöntemdir.

Robotik ameliyatı robot mu yapıyor?

Hayır. Robotik sistem kendi başına hareket etmez; cerrah, ameliyat masasının yanındaki konsoldan aletlerin her hareketini yönetir. Sistem cerrahın el hareketlerini küçülterek ve titremeyi filtreleyerek aletlere aktarır.

Robotik genel cerrahi ameliyatlarından sonra iyileşme ne kadar sürer?

Süre ameliyatın türüne göre çok değişir. Fıtık onarımından sonra birçok hasta birkaç gün ile birkaç hafta içinde günlük yaşamına dönerken, kolon ve rektum ameliyatlarında iyileşme daha uzun sürer ve ek tedaviler gerekebilir. Size özel takvimi cerrahınız paylaşır.

Robotik ameliyat için hangi tetkikler gerekir?

Tetkikler hastalığa göre belirlenir: bağırsak tümörlerinde kolonoskopi, biyopsi ve bilgisayarlı tomografi; rektum tümörlerinde pelvik MR; fıtıkta muayene ve gerekirse ultrason veya tomografi. Bunlara ek olarak kan tahlilleri ve anestezi değerlendirmesi yapılır.

Kaynaklar

  1. American Cancer Society — Colon Cancer Surgery
  2. NHS — Inguinal hernia repair
  3. NHS — Gallbladder removal
  4. National Cancer Institute — Surgery for Cancer
  5. U.S. Food and Drug Administration — Computer-Assisted Surgical Systems